چكاوكي از ديترويت

دنياي اقتصاد: يکي از خودروهاي خوشنامي که همزمان با عرضه در بازارهاي جهان در ايران نيز توليد شد Buick SkyLark بود. سداني نيمه لوکس از بيوک که پيشينه توليدش به سال 1953 باز مي گردد. خودرويي که بي شک يکي از زيباترين ساخته هاي تاريخ اين کمپاني آمريکايي است. بيوک اين خودرو را به منظور گرامي داشت 50 سالگي خود طراحي کرد. خودرويي که رقيبي براي اولدزمبيل سري 98 فيستا و کاديلاک 62 الدورادو بود؛ با اين تفاوت که استايلي شيک تر داشت. به نوعي مي توان گفت طراحي اين خودرو شيک تر و جذاب تر از کاديلاک و به خصوص اولدزمبيل بود.
وزي روزگاري جاده مخصوص تهران-کرج و خيابان سعدي تهران، ميزبان خودروهاي روز جهان بودند. دهه 30، 40 و 50 اوج فعاليت هاي خودرويي قبل از انقلاب بود. در اين سال ها نمايندگي هاي مختلفي از خودروسازان معتبر جهان در خيابان سعدي تهران داراي نمايشگاه يا Show Room بودند. همچنين خودروسازاني مثل پارس خودرو نيز خودروهاي روز آمريکايي را مونتاژ مي کردند. از اين رو بازار خودروي کشور در دوران قبل از انقلاب بازاري رقابتي به خصوص در بخش قيمت بود، زيرا تعرفه هاي سختگيرانه واردات وجود نداشت و خودروهاي به روز جهان مي توانستند جاده هاي ايران را لمس کنند. اما همان طور که گفتيم همه اين خودروها وارداتي نبودند و برخي نيز توسط خودروسازان داخلي مونتاژ مي شدند.

تاريخچه
يکي از خودروهاي خوشنامي که همزمان با عرضه در بازارهاي جهان در ايران نيز توليد شد Buick SkyLark بود. سداني نيمه لوکس از بيوک که پيشينه توليدش به سال 1953 باز مي گردد. خودرويي که بي شک يکي از زيباترين ساخته هاي تاريخ اين کمپاني آمريکايي است. بيوک اين خودرو را به منظور گرامي داشت 50 سالگي خود طراحي کرد. خودرويي که رقيبي براي اولدزمبيل سري 98 فيستا و کاديلاک 62 الدورادو بود. با اين تفاوت که استايلي شيک تر داشت. به نوعي مي توان گفت طراحي اين خودرو شيک تر و جذاب تر از کاديلاک و به خصوص اولدزمبيل بود. بيوک از اين خودرو تا سال 1954 تنها 1690 دستگاه توليد کرد. قيمت آن در سال 1953 به 5 هزار دلار مي رسيد و اين در حالي بود که بيوک رودمستر کانورتيبل حدود 3200 دلار قيمت داشت. برند لوکس کمپاني جنرال موتورز کاديلاک بود و در پس آن هم شورولت قرار داشت. از اين رو برند بيوک در رده هاي بعدي دسته بندي مي شد. به همين دليل ساخت يک خودرو گران قيمت از طرف کمپاني که بيشتر خودروهاي رده مياني بازار را توليد کرده است، آن قدرها صحيح نبود. به اين ترتيب اسکاي لارک ها به رغم همه زيبايي و تجهيزاتي که داشتند، نتوانستند بيوک را به مقصود خود برسانند و به اين ترتيب بسياري از آنها حتي با ضرر به فروش رسيدند. در حالي که اسکاي لارک با مدل ارزان تر رودمستر از نظر ابعاد و در کل پلت فرم تفاوت عمده اي نداشت، به دليل برخورداري از شيشه بالابرهاي برقي، موکت کامل کف، راديو، ترمزهاي قوي تر و چند آپشن ديگر بسيار از اين خودرو گران تر بود. بسياري از بخش هاي مدل اسکاي لارک توسط متخصصان بيوک با دست ساخته مي شد و اين موضوع باعث شده بود بيوک براي ساخت اين خودرو زمان بيشتري صرف کند. اين خودرو با يک پيشرانه 322 اينچ مکعبي( خودروسازان آمريکايي حجم پيشرانه ها را در دهه هاي گذشته با واحد اينچ مکعب يا به اختصار cu مشخص مي کردند)
8 سيلندر با حجم 3/ 5 ليتر يا 5 هزارو 300 سي سي راهي بازار شد. اين پيشرانه در مدل رودمستر هم به کارگيري شده بود و از سال 1956 به دليل گشتاور مناسبي که توليد مي کرد در پيک آپ هاي شورولت نيز مورد استفاده قرار گرفت. توليد اين خودرو در سال 1954 به پايان رسيد تا اسکاي لارک نسل اول يکي از کم تيراژترين خودروهاي ساخت بيوک لقب بگيرد. جالب آنکه امروز در بازار آمريکا اين خودرو يکي از محبوب ترين ها بين تيونرها است. زيرا سبک طراحي اتاق و به خصوص ارتفاع کم ستون هاي سقف آن باعث شده يک گزينه مناسب براي تيونينگ باشد. حتي بسياري پا را فراتر مي گذارند و اين خودروها را به نمونه هاي HotRod ( انواعي از سبک هاي تيونينگ که چهره خودرو به صورت خاصي تزئين و رنگ مي شود) بدل مي کنند.
اما بيوک که نمي توانست اسکاي لارک را فراموش کند، در سال 1961 نسل دوم اين خودرو را طراحي و عرضه کرد. اين بار طراحي اسکاي لارک کاملامتفاوت بود. خطوط کشيده و اصطلاحا خط کشي شده جايگزين حجم هاي متورم دهه 50 شده بود و اسکاي لارک ظاهري اسپرت تر داشت. از طرفي اين خودرو با مدل لسابر و اسپيشيال هم داراي اشتراکاتي به خصوص در بخش فني بود. اين بار بيوک دو پيشرانه را در ليست سفارش قرار داده بود. يکي نمونه 198 اينچ مکعبي يا 2/ 3 ليتري سيلندر خطي و يک مدل 7 سيلندر ديگر. البته پيشرانه 8 سيلندر که 215 اينچ مکعب يا 5/ 3 ليتر حجم داشت، به صورت آپشن عرضه مي شد و براي نصبش بايد چند ده دلاري بيشتر هزينه مي کرديد. ضمنا يک گيربکس 2 سرعته اتوماتيک و دو نمونه 3 و 4 سرعته دستي هم براي اسکاي لارک قابل ابتياع بود.
نسل دوم اين خودرو تا سال 1963 ساخته شد اما اين بار بيوک بدون وقفه و بدون فاصله در سال 1964 نسل سوم را راهي بازار کرد. نسل سوم در ميانه هاي دهه 60 توليد شد و به همين دليل خطوط بدنه اين خودرو کمي هم منحني شدند و شکل و شمايل مدرن تري به خود گرفتند. اين خودرو نيز با استفاده از پلت فرمي ساخته شد که جنرال موتورز شورولت شول، پونتياک تِمپست و چند خودروي ديگر را با استفاده از آن توليد مي کرد. اين بار بيوک ليست بلندي از پيشرانه هاي مختلف را براي اسکاي لارک در نظر گرفت. در اين ليست که شامل 7 پيشرانه مختلف مي شد، تنها دو نمونه 6 سيلندر وجود داشت. پيشرانه 225 اينچ مکعبي يا 7/ 3 ليتري ساخت خود بيوک بود و حتي يک پيشرانه 250 اينچ مکعبي يا 1/ 4 ليتري 6 سيلندر نيز مستقيما از شورولت به عاريت گرفته شد. بقيه پيشرانه ها نيز همگي 8 سيلندر بودند. اما بي شک قوي ترين پيشرانه اي که در اين نسل آن هم از سال 1970 تا 1972 مورد استفاده قرار گرفت، نمونه 455 اينچ مکعبي يا 5/ 7 ليتري بود. اين پيشرانه مي توانست بين 350 تا 360 اسب بخار نيرو توليد کند. انگار بيوک با ساخت اين پيشرانه به سيم آخر زده بود! اصلاهم برايش فرقي نمي کرد اسکاي لارک 455 قرار است چقدر سوخت مصرف کند زيرا فقط گشتاور 690 نيوتن متري اين پيشرانه آرامش مي کرد. عدد را درست خوانديد 690 نيوتن متر گشتاور خالص که مي تواند در چند ثانيه لاستيک هاي خودرو را دود هوا کند. 690 نيوتن متري که حتي هنوز هم بيشتر از بسياري از سوپر اسپرت هاي جهان است.

ورود به ايران
توليد نسل سوم اسکاي لارک تا سال 1972 به طول انجاميد و در اين سال اين خودرو با خطوط توليد خداحافظي کرد، اما بيوک ديگر توليد نسل جديد را بلافاصله آغاز نکرد و تا سال 1975 دست نگه داشت. در اين سال نسل چهارم اسکاي لارک وارد کارزار شد. خودرويي که همزمان با عرضه در بازار آمريکا، سر و کله اش در جاده مخصوص تهران-کرج و شرکت جنرال موتورز ايران ( نام قديم پارس خودرو) نيز پيدا شد. اسکاي لارک نسل چهارم در سال 1355 در ايران به توليد رسيد. اين در حالي بود که شرکت جنرال موتورز ايران تا قبل از عرضه اين خودرو شورولت نوا و شورولت ايران ( اپل) را توليد مي کرد. بيوک اسکاي لارک که در ايران با نام بيوک ايران ساخته شد، اولين خودروي 8 سيلندر شرکت جنرال موتورز ايران از بدو تاسيسش در سال 1338 بود، البته يک سال بعد کاديلاک سويل هم به سبد محصولات اين شرکت اضافه شد تا در زماني که ايران خودرو تنها پيکان مي ساخت و سايپا ژيان، جنرال موتورز ايران ( پارس خودرو) بيوک توليد کند.
بيوک اين خودرو را با استفاده از پلت فرم X-Body جزنرا موتور ساخت. پلت فرمي که شورولت نواهم بر روي آن بنا شده بود و از اين نظر نيز يک امتياز مثبت براي توليد آن در ايران داشت، زيرا شورولت نوا قبل از بيوک در ايران مونتاژ شد و خطوط توليد مي توانستند به راحتي براي توليد بيوک آماده شوند، البته براي بازار ايران مدل سدان يا 4 درب در نظر گرفته شد، هر چند تعدادي از مدل هاچ بک هم به ايران وارد شد. براي بازار اروپا نيز بيوک مدل هاچ بک را با کد S/ R يا رالي اسپرت عرضه کرد. البته مدل سدان هم با نام Apollo در اروپا عرضه شد. اسکاي لارک نسل چهارم در آمريکا با 6 پيشرانه مختلف به توليد رسيد که تنها يک نمونه 231 اينچ مکعبي يا 8/ 3 ليتري در ميان آنها 6 سيلندر داشت و بقيه همگي 8 سيلندر بودند. با توجه به بحران هاي نفتي، قوانين سختگيرانه زيست محيطي و ايمني در آمريکا، که از حدود سال 1973 به بعد پايه ريزي شد، ديگر خبري از پيشرانه هاي قدرتمندي مثل 455 نبود، اما تصور نکنيد بيوک دست اين خودرو را خالي گذاشت زيرا، دو پيشرانه 350 اينچ مکعبي يا 7/ 5 ليتري در ليست انتخاب وجود داشتند.
مديران آن زمان براي بازار ايران قوي ترين تيپ را انتخاب کردند. به اين ترتيب بيوک اسکاي لارک با پيشرانه 5 هزار و 700 سي سي مجهز به کاربراتور 4 دهانه ساخت کمپاني راچستر راهي جاده مخصوص شد. اين پيشرانه مي توانست 170 اسب بخار نيرو را در دور 3 هزار و 800 توليد کند و گشتاورش هم به 360 نيوتن متر مي رسيد. از اين رو به راحتي مي توانست پا به پاي بسياري از خودروهاي اسپرت آن دوران در خيابان ها جولان بدهد. بيوک اسکاي لارک در بازار آمريکا با تجهيزاتي روانه بازار مي شد که مشتري از قبل سفارش مي داد. اما در ايران مسوولان آن زمان شرکت توليد کننده تصميم گرفتند اين خودرو را در 5 تيپ مختلف به فروش برسانند. از اين رو کد B براي تيپ هاي مختلف اين خودرو در نظر گرفته شد. مدل B1 که در واقع نمونه پايه بود داراي فرمان هيدروليک و گيربکس 4 سرعته دستي است. مدل B2 ضمن داشتن فرمان هيدروليک، شيشه بالابرهاي برقي را نيز دارد و کولر نيز به کابين آن اضافه شده است. اما هنوز گيربکس آن از نوع دستي است. در مدل B3 مي توانيد امکانات مدل B2 را به اضافه گيربکس اتوماتيک و قفل مرکزي پيدا کنيد. همچنين مدل B4 هم امکانات نسل قبلي را به همراه دنده اتوماتيک روي ستون فرمان و صندلي هاي نيمکتي در جلو، به خريداران عرضه مي کند، اما مدل B5 داراي همه امکانات مدل B4 و آپشن هاي اضافه اي مثل آينه هاي اسپرت و رينگ هاي مگنوم است.
توليد اين خودرو در ايران از سال 1356 آغاز شد و تا سال 1367 ادامه داشت، البته در اواخر سال 1357 به دليل کارشکني طرف آمريکايي در ارسال قطعات به ايران، توليد اين خودرو مدتي متوقف شد و بعد از ارسال قطعات دوباره از سر گرفته شد. در کل طبق اسناد شرکت پارس خودرو 10709 دستگاه از اين خودرو در ايران به توليد رسيده است، هر چند نمونه هايي نيز در مدل هاچ بک يا به صورت شخصي به کشور وارد شده. توليد اسکاي لارک تا نسل هفتم و سال 1998 هم ادامه يافت.
همان طور که در بالااشاره شد، مدل هاي هاچ بک به کشور وارد شده است و در ايران تنها نمونه هاي سدان به توليد رسيد. مدل هاي هاچ بک به دليل ظاهر اسپرت تر از محبوبيت بالايي بين جوانان برخوردار بوده و هستند. از طرفي ظاهر اسپرت و وزن کمتر آنها باعث شده نسبت به مدل هاي سدان خودروهاي چابک تري باشند. خودروي مورد نظر ما نيز که از ساخته هاي سال 1975 است، يک کوپه زيبا است که به همت مالک خوش ذوقش يک پروژه بازسازي کامل را پشت سر گذاشته. اين خودرو علاوه بر بدنه، روکش سقف، تودوزي و نماي کلي، در بخش هاي مختلف فني نيز مورد بازسازي کامل قرار گرفته است تا به عبارتي يک بار ديگر متولد شود. خودرويي که به دليل تغييرات فني که داشته، وقتي درون کابينش قرار مي گيريد و پيشرانه را روشن مي کنيد، تنها مي خواهيد فضايي براي فشردن پدال گاز آن پيدا کنيد تا همه گشتاور پيشرانه را راهي لاستيک هاي عقب کنيد و از آن لذت ببريد. بيوک ايران يکي از خودروهاي کلاسيکي است که خوشبختانه در ايران هنوز هم به تعداد زياد وجود دارد اما نمونه هاچ بک آن از جمله مدل هاي کمياب به شمار مي رود. علاوه بر اين اگر قصد وارد شدن به دنياي خودروهاي کلاسيک را داريد، بيوک ايران مي تواند يک گزينه ارزشمند براي ما باشد. در پايان از مالک محترم خودرو آقاي احسان شعباني که وقت و خودرويشان را در اختيار ضميمه هفتگي دنياي ماشين قرار دادند تشکر مي کنيم.